تبلیغات
آموزش ادبیات سوم راهنمایی - درس نهم مثل آیینه
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : adab3vom
نویسندگان
نظرسنجی
به طور کلی معلم ها رو چقدر دوست دارید ؟











آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
آموزش ادبیات سوم راهنمایی
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
چهارشنبه 15 آذر 1391 :: نویسنده : adab3vom

درس نهم مثل آیینه


درس نهم                           مثل آیینه

بیت :

  • آینه ، چون نقش تو بنمود راست                خود شکن ، آیینه شکستن خطاست  (نظامی گنجه ای) 

معنی :

اگر آینه ، عیب های تو را به درستی نشان داد ، نباید آینه را بشکنی ، بلکه درست آن است که خودت را اصلاح کنی.

آرایه :

راست و خطا : تضاد / بیت ضرب المثل ( امثال و حکم ) است./خود شکستن : کنایه از اصلاح کردن خود

« شکن » و « شکستن » هم خانواده است.

 توجه :

« آیینه » و « آینه » ، جناس نیستند چون که تفاوت معنایی به وجود نمی آورند.

 تاریخ ادبیات :

نظامی گنجه ای : شاعر قرن ششم که علاوه بر دیوان شعر ، پنج مثنوی دارد که به پنج گنج یا خمسه نظامی معروف اند و می تواند آن ها را به اختصار در کلمه ی « ملخ ها » معرّفی کرد.

1- مخزن الاسرار 2- لیلی و مجنون 3- خسرو شیرین 4- هفت پیکر  5- اسکندر نامه

قالب شعر : قطعه

شعر از : پروین اعتصامی

تاریخ ادبیات :

پروین اعتصامی : ( 1320 - 1285 هـ . ش ) بانوی شاعر که شعرش از بهترین نمونه های  شعر تعلیمی محسوب می شود.

  • جوانی گه که کار و شایستگی است             گه خود پسندی و پندار نیست 

معنی :

دوره ی جوانی ، هنگام کار و نشان دادن لیاقت است . زمان تکبّر و خیال پردازی نیست.

لغت :

گه : زمان (مخفّف گاه / شایستگی : لیاقت ، شایسته بودن / خودپسندی : غرور و خودخواهی / پندار : خیال ، وهم

نکته دستوری :

جوانی و شایستگی : مشتق / خودپسندی : غرور و خودخواهی / پندار : خیال ، وهم


  • چو بفروختی ، از که خواهی خرید ؟              متاع جوانی به بازار نیست 

معنی :

اگر دوران خوش جوانی را از دست دادی ، دیگر نمی توانی آن را به دست بیاوری ، زیرا جوانی را در هیچ کجا نمی فروشند.

لغت :

متاع : کالا ، جنس

آرایه ادبی :

متاع جوانی : اضافه تشبیهی / فروختن و خریدن و متاع و بازار : مراعات نظیر / بازار : استعاره از دنیا

نکته دستوری :

بفروختی : ماضی ساده ( ساخت قدیم) / که : (چه کسی ) ضمیر پرسشی / خواهی خرید : فعل مستقبل ( آینده )

  • غنیمت شمر ، جز حقیقت مجوی                 که باری است فرصت ، دگر بار نیست

معنی :

قدر  جوانی خودت را بدان و به دنبال حقیقت باش ، زیرا ، فرصت زندگی برای هرکس یک بار ، بیش تر نیست.

لغت :

باری : یک بار / فرصت : وقت مناسب برای انجام کاری

نکته دستوری :

در مصراع دوم ، فعل های « است » اسنادی است و « باری » مسند

  • مپیچ از ره راست بر راه کج                چو در هست ، حاجت به دیوار نیست

 معنی :

همان طوری که برای داخل شدن از در استفاده می شود نه دیوار ، تو هم تا وقتی که راه راست وجود دارد از بی راهه نرو . ( از راه راست منحرف نشود و به سمت کارهای ناشایست نرود.)

 آرایه :

راست و کج : تضاد / در و دیوار : مراعات نظیر / بر و در : جناس / راه راست به در و راه کج به دیوار تشبیه شد. / مصراع دوم تمثیل است.

 نکته دستوری :

مپیچ : فعل نهی / هست به معنی وجود داشتن ، فعل غیر اسنادی

  • ز آزادگان ، بردباری و سعی                بیاموز ، آموختن ، عار نیست

 معنی :

از انسان های جوان مرد ، شکیبایی و تلاش را یاد بگیر و بدان که آموختن از انسان های دیگر ، ننگ نیست.

 لغت :

آزادگان : جوانمردان ، وارستگان / بردباری : شکیبایی / سعی : تلاش / عار : ننگ ، عیب ، باعث سرافکندگی

 نکته دستوری :

آزادگان و آموختن : مشتق / بردباری : مشتق - مرکب / سعی : ساده / بیاموز : فعل امر / عار : مسند

  • به چشم بصیرت به خود ، در نگر                  تو را تا در آیینه ، زنگار نیست

 معنی :

تا وقتی که ، دل تو دچار آلودگی گناه نشده با بینش و بصیرت در وجود خودت و کارهایت ، اندیشه کن.

 لغت :

بصیرت : بینش ، بینایی / زنگار : زنگ ، تیرگی

 آرایه :

چشم و نگر : مراعات نظیر / آیینه : استعاره از دل / زنگار : استعاره از تیرگی ، لغزش و گناه / تکرار «ر»  : واج آرایی

 نکته ی دستوری :

درنگر : فعل پیشوندی / تا ( وقتی که ) : پیوند وابسته ساز / « را » : فکّ اضافه تا در آیینه تو / نیست ( وجود ندارد ) : فعل غیر اسنادی

  • همی دانه و خوشه ، خروار شد                            ز آغاز ، هر خوشه خروار نیست

 معنی :

قطعاً با جمع شدن دانه ها و خوشه ها ، خرمن به وجود می آید. هیچ دانه و خوشه ای در آغاز ، خرمن و خروار نبوده است.

 لغت :

خوشه : چند دانه ی به هم پیوسته / خروار : واحد اندازه گیری وزن ، مقداری زیاد از هر چیز

 آرایه :

دانه و خوشه و خروار : مراعات نظیر / تکرار « خ » : واج آرایی / تکرار واژه های خوشه و خروار : تکرار

 نکته ی دستوری :

« همی » در اینجا به معنی « قطعاً » و « همانا » است و قید تأکید می باشد.

 توجه :

 این بیت ، یادآور ضرب المثل « قطره قطره ، جمع گردد وان گهی دریا شود. » است. در ادبیات فارسی به بیتی یا جمله ای که ضرب المثلی را به یاد بیاورد ، آرایه ی تمثیل می گویند.

 نکته ی دستوری :

خوشه و دانه : ساده / خروار در مصراع اول و دوم ، مسند است.

 مفهوم کلی :

انسان ها باید برای رسیدن به هدف ها و موفقیت ها ، اندک اندک و گام به گام ، قدم بردارند.

  • همه کار ایّام درس است و پند            دریغا که شاگرد هشیار نیست

 معنی :

روزگار ، سراسر درس عبرت است امّا ، افسوس که انسان آگاه و هوشیاری وجود ندارد که از این همه درس ، پند و عبرت بگیرد.

 لغت :

ایّام : جمع یوم ، روزها / دریغا : افسوس

 آرایه :

درس و شاگرد : مراعات نظیر / تلمیح به حدیث حضرت علی (ع) : ما اکثر العبر و اقل الاعتبار : عبرت ها چه بسیارند و عبرت پذیران ، اندک.

 نکته دستوری :

بیت از چهار جمله تشکیل شده است ./ در مصراع اوّل ، فعل « است » بعد از پند ، حذف شده / دریغا : اصوات « شبه جمله »

خود ارزیابی :

1- نویسنده به چه نوع ارتباط هایی در دوران نوجوانی اشاره کرده است ؟

ارتباط با خود ، یعنی توجه به لباس ، قد و قامت ، لاغری یا چاقی ، عواطف و احساسات درونی ؛ ارتباط با دیگران که وابسته به نیاز درونی اوست تا نقد و نظر دیگران را درباره ی رفتار و کردار خود بداند.

 2- ویژگی های مشترک آینه و دوست را بیان کنید.

هر دو در کمال راستی و صداقت ، عیب و حسن آدم را نشان می دهند و بازگو می کنند.

 3- به نظر شما چه ارتباطی میان متن و شعر درس وجود دارد ؟

هر دو آدمی را به غنیمت دانستن دوران جوانی و نوجوانی و تلاش در کسب خوبی ها و فضایل دعوت می کنند.

 4- .................................

دانش های زبانی و ادبی :

نکته اول :

خواندیم که جمله یکی از واحدهای زبان است که نهاد و گزاره و در بخش گزاره ، حداقل یک فعل دارد مثل «نوجوانی تولد دوباره ی انسان است » حال می خوانیم که جمله دو نوع است :

1- جمله ساده که یک فعل با معنایی کامل دارد مثل « خرمشهر ، آزاد شد » ، « کوچه های خراسان ، تو را می شناسند » و « بنی آدم اعضای یک پیکرند » .

2- جمله غیر ساده که ترکیبی از و یا چند جمله است وحداقل دو فعل دارد . مثال « پارسال به مشهد رفتم و یک هفته آن جا ماندم » ، « اگر بکوشی ، موفّق می شوی » ، « آمدم تا شما را ببینم » در این مثال ها جمله ی غیر ساده اول از دو جمله ساخته شده که هر یک از جملاتش به تنهایی معنای کاملی دارد ولی در جملات غیر ساده ی دوم و سوم ، جملات « بکوشی » و « شما را ببینم » به تهایی کاربرد ندارند و از نظر معنایی وابسته به جمله ی دیگر هستند.

نکته : جملات غیر ساده را حروف ربط یا پیوند به هم ربط می دهند.

نکته : حروف ربط یا پیوند دو نوع هستند :

1- وابسته ساز مثل « که ، تا ، چون ، زیرا ، اگر ، با این که ، همین که ، تا این که ، اگرچه و ... » که این حروف ، جملات مرکب یا غیر ساده ای می سازند که دو بخش « هسته » و « وابسته » یا « پایه » و « پیرو » دارند ، مثل : « چون شما اصرار کردید ، ایشان هم آمدند »

چون : حرف ربط / شما اصرار کردید : جمله وابسته / ایشان هم آمدند : جمله هسته

نکته : در این نوع جملات ، جمله ای که دارای حرف ربط وابسته ساز است ؛ جمله ی وابسته است.

نکته : گاه حرف ربط وابسته ساز ، حذف می شود مثل « آمدم [ که ] شما را ببینم »

آمدم : جمله هسته / که : حرف ربط محذوف / شما را ببینم : جمله وابسته

2- همپایه ساز : مهمترین حروف ربط همپایه ساز عبارتند از : « و ، امّا ، ولی ، یا ، لیکن ، پس و ... »

مثال :

هفته ی گذشته به کوه نوردی رفتیم ولی احمد نیامد / هوا سرد بود و باران نم نم می بارید.

 نکته دوم :

نقد در لغت یعنی ، جدا کردن سکه های خالص و ناخالص از یکدیگر ، در اصطلاح ؛ یعنی ، بررسی و بیان میزان درستی و نادرستی چیزی ، نقد باید درست و سنجیده باشد یعنی باید مبتنی بر دلایل معقول و منطقی باشد. هدف از نقد بهبود و اصلاح گفتار ، نوشتار و رفتار کسی است و اگر یک اثر ادبی را نقد کنیم به ان « نقد ادبی » گویند.

کار گروهی :

1- درباره ی مفهوم جمله ی « المومن مرآه المؤمن » و ارتباط آ« با درس بحث و گفت و گو کنید.

مفهوم این حدیث « المؤمن مرآه المؤمن = مؤمن آیینه ی مؤمن است. » این است که مؤمنان باید در اصلاح رفتار و گفتار یکدیگر بکوشند و معایب و محاسن خواهران و برادران دینی خود را به آن ها بگویند. در این درس هم دوستانی را که آدمی در دوره های مختلف زندگی از جمله جوانی و نوجوانی پیدا می کن مثل آیینه ای دانسته که می تواند موجب اصلاح بدی ها و کج رفتاری های انسان و تأیید و تحکیم خوبی ها و محاسن او باشد.

2- درباره ی جمله ی « رسم دوستی شکستن آیینه نیست ، درست آن است که خود را اصلاح کنیم» با هم بحث کنید.

برعهده دانش آموزان

3- برای نقد رفتار خود و دیگران به چه معیارهایی باید توجه کرد ؟

با صداقت و راستی بررسی شود ، هدف از این کار اصلاح رفتار شخص باید باشد ، گفته هایمان منطقی و همراه با دلیل و برهان باشد.

نوشتن :

1- سه جمله ی غیر ساده از متن درس بیابید و بنویسید.

الف - بهاو بگویید [که] کیست و چگونه است .

ب - این ارتباط به او کمک می کند تا به خودشناسی برسد.

ج- درست آن است که خود را اصلاح کنیم.

« نوجوان از طریق رابطه ی تازه ای که با خود و دیگران برقرار می کند ، شکفته می شود » ، « اهمّیّتی که نوجوان به طرز لباس پوشیدن ، نوع آرایش مو و ... می دهد ، بسیار اساسی است » ، « در دوستی ها نباید افراط کرد و نباید همه ی اسرار را به دوست گفت »

2- مترادف واژه های زیر را از درس بیابید و بنویسید.

غرور ، سعادت ، غوغا ، عیب ، نصیحت ، صبر

غرور ( خود پسندی ) ، سعادت ( نیک بختی ) ، غوغا ( هیاهو ) ، عیب ( نقص ) ، نصیحت ( پند ) ، صبر ( بردباری )

3- بیت های سوم و هفتم درس را به نثر ساده ، بازگردانید.

بیت سوم : [ جوانی را ] غنیمت بشمار و چیزی جز حقیقت را جست و جو نکن زیرا فرصت جوانی و عمر یک بار است نه دوبار.

بیت هفتم : با روی هم ریختن دانه ها و خوشه ها ، خرمن و خروار حاصل می شود و هیچ خوشه ای از ابتدا خروار نمی شود.

 4- پنج واژه ی ساده از متن درس بیابید و با آن ها یک بند درباره ی نوجوانی بنویسید.

« رابطه ، دیگران ، جسم ، روح ، تحوّل »

اگر تولّد را مثل پیدایی غنچه بدانیم ، می توانیم دوران نوجوانی و جوانی او را دوران شکوفایی استعداد های جسم و روح او بخوانیم دورانی که تحت تأثیر رابطه با دیگران ، آدمی دچار تحوّل و تکامل می شود و پس از گذشت سال ها هویّت و شخصیّت آدمی شکل می گیرد.

5- ویژگی های مشترک دوست و آیینه را که در خود ارزیابی این درس مطرح شد بنویسید.

پاکی ، صداقت ، شفّافیّت ، ارائه محاسن و معایب


6- املا

در کلماتی که به « ی » یا الف مقصوره ختم می شوند هنگامی که بعدشان صفتی یا مضاف الیهی بیاید به شکل « ا » نوشته می شوند مثل « عیسی ، مرتضی ، موسی » در ترکیبات « عیسا ی مسیح ، مرتضای علی ، موسای پیامبر 





نوع مطلب : فصل چهارم : شکفتن، 
برچسب ها : درس نهم : مثل آیینه،
لینک های مرتبط :


یکشنبه 4 خرداد 1393 08:59 ق.ظ
وبلاگت خیلی خشنگه
جمعه 15 فروردین 1393 07:22 ب.ظ
واقعا عالیه سایتتون
یه مشکل جزئی داره اونم اینکه کپی نمیشه.
ولی به هر حال ازتون خیلی متشکرم کارمو خیلی راحت کردید.
فقط اگر لطف کنید کپیشو ازاد کنید عالیه
ما قول میدیم پخشش نکنیم
ممنونم ازتون خیلی خیلی خیلی زیاااااااااد
چهارشنبه 21 اسفند 1392 10:50 ب.ظ
درس ازاد رو بزارید بهتره این که به دردم نخورد
دوشنبه 12 اسفند 1392 08:17 ب.ظ
man ke tooonestam copy konam
adab3vom

من هم رضایت ندارم
دوشنبه 12 اسفند 1392 08:05 ب.ظ
nokte jadid mikham
adab3vom

جمعه 25 بهمن 1392 11:37 ب.ظ
ممنون وبلاگ خوبی داری
adab3vom

خدا رو شکر
دوشنبه 14 بهمن 1392 07:45 ب.ظ
سلام وبتون فوق العاده عالیه...واقعاخسته نباشید
فقط ببخشید من باید یه انشادر مورد توصیف تصویر صفحه پنجاه و هفت بنویسم...میشه یه ایده بدین؟؟؟
adab3vom

وقتی که گیاه کوچک است در داخل خانه یا جایی که امن می باشد نگهداری می کنند تا خوب رشد کند و بعد از گذراندن این مرحله درهای خانه را باز می کنند و بعد آن را در باغچه می کارند که مرحله دیگری است.
درست مثل ما که در خانه بزرگ می شویم سپس با مدرسه آمدن و قرار گرفتن توی اجتماعی چیزهای جدیدی یاد می گیریم
جمعه 11 بهمن 1392 10:12 ب.ظ
اگه این سایت نبود من هم ناراحت می شدم ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
adab3vom

خدا نکنه
جمعه 4 بهمن 1392 05:55 ب.ظ
چرا کار گروهی 2رو حل نکردی
adab3vom

چون گفته باهم بحث کنید نگفته که بنویسید
دوشنبه 30 دی 1392 08:32 ب.ظ
بسیار بسیار عالی بود. مخصوصا قسمت نوشتن. بسیار ممنون
adab3vom

خدا رو شکر شما هم بسیار عالی هستید
پنجشنبه 26 دی 1392 06:03 ب.ظ
سلام به نظرمن خیلی خوب و عالی بود ممنون خسته نباشید
adab3vom

ممنونم خدا رو شکر
سه شنبه 24 دی 1392 01:31 ق.ظ
خیلی وبلاگ مفیدی بود
خداقوت امیدوارم به عنوان بهتربن وب انتخاب بشوید.
باتشکر
adab3vom

انشاء ا...
یکشنبه 22 دی 1392 08:13 ب.ظ
خب منم بایه شاکی موافقم خب چرا میگن بعضیا ؟؟؟؟شما مردید یا زن درس ازادکو پس ؟اما بازم مرسی چون عالیه







adab3vom

مرد یا زن بودن اصلا مهم نیست مهم اینکه ما هستیم
سپاسگزارم
شنبه 21 دی 1392 06:24 ب.ظ
alibooodtonestamestefadehkonam
adab3vom

خدا رو شکر
شنبه 21 دی 1392 12:17 ق.ظ
درسنامه عالیه ولی این که پاسخ ها رو هم می نویسید باعث میشه ذهن بچه ها تنبل بشه.
هدف تون از این وبلاگ چیه؟به نظر من چیزهای فراتر هم بنویسید این مطالب پیش پا افتاده را هم توی کتاب نوشته هم دبیرها سر کلاس تدریس می کنند.در هر حال ممنون.
adab3vom

هدف رضای خداست
شنبه 21 دی 1392 12:09 ق.ظ
دمت گرم،عالی بود.
adab3vom

ممنونم دم شما هم گرم
دوشنبه 16 دی 1392 01:00 ب.ظ
ممنون خییییییییییییییلییییییی خوب بود
adab3vom

خدا رو شکر شما هم خیلی خوب هستید
چهارشنبه 11 دی 1392 11:32 ب.ظ
ولی در کل دمت گرم خیلی اگر مردی آآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآقایی.اگرم زنی که خیلی خااااااااااااااانمی ........
adab3vom

ممنونم.
پنجشنبه 5 دی 1392 11:23 ب.ظ
با تقلب تو چه انتظاری داری از بچه های این زمونه...با تقلب تو چه انتظاری داری از بچه های این زمونه...
adab3vom

امیدوارم بچه های سرزمین من هیچ موقع تقلب نکنن
پنجشنبه 5 دی 1392 01:52 ب.ظ
adab3vom

سه شنبه 3 دی 1392 09:03 ب.ظ
عالی بود.ولی بدشدنمیشه ازروش کپی کرد.
adab3vom

دیگه زحمت نوشتنش رو هم شما بکشید
دوشنبه 2 دی 1392 09:34 ب.ظ
حداقل اجازه بدید عکس رو کپی کنیم.
adab3vom

الان موندم چی بگم خوب مگه چقدر زمان می بره بنویسش
دوشنبه 2 دی 1392 08:55 ب.ظ
آخه عزیز دلم ما اگر چیزی بلد بودیم اینجا چی کار میکردیم یعنی چی که مینویسید (بر عهده دانش آموز)؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
adab3vom

یعنی هر چی بلدی بنویسی دیگه اگه بگی بلد نیستم که چه جوری اومدی سوم راهنمایی
دوشنبه 2 دی 1392 08:51 ب.ظ
آخه عزیز دل من ما اگر چیزی بلد بودیم اینجا چی کار میکردیم آخه یعنی چی که مینویسید (بر عهده دانش آموز)؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟آخه عزیز دل من ما اگر چیزی بلد بودیم اینجا چی کار میکردیم آخه یعنی چی که مینویسید (بر عهده دانش آموز)؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
adab3vom

بلدی سعی کن یه چیزایی توی ذهن شماست که توی ذهن هیچ کس نیست.
یکشنبه 1 دی 1392 01:39 ب.ظ
عالییییییه...مرسی خیلی خیلی خوبه...واقعا مرسی از زحماتتون..
adab3vom

ممنونم خودتون عالی تر هستید
شنبه 30 آذر 1392 03:31 ب.ظ
ای وای عزیزم چرا بد برداشت میکنی؟؟؟؟
adab3vom

شما درست گفتید ما تند رفتیم الان نظرم رو عوض کردم ممنونم
جمعه 29 آذر 1392 08:07 ب.ظ
بابا به خدا این وبلاگه نه سایت!!!
adab3vom

قابل توجه کاربران
پنجشنبه 28 آذر 1392 11:44 ق.ظ
آخه مطالب این سایت رو کی میدزده؟؟؟؟؟ک-پ-ی-ن-م-ی-ش-ه-
adab3vom

همونایی که می خوان کپی کنن
دوشنبه 25 آذر 1392 08:39 ب.ظ
عالی بود واقعاً که سایتتون معرکس
adab3vom

معرکه شما هستید که به ما سر می زنید
دوشنبه 25 آذر 1392 08:22 ب.ظ
واقعا متشکرم
adab3vom

ما هم واقعا ممنونیم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


نمایش نظرات 1 تا 30
 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب