تبلیغات
آموزش ادبیات سوم راهنمایی - درس سیزدهم آداب زندگانی
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : adab3vom
نویسندگان
نظرسنجی
به طور کلی معلم ها رو چقدر دوست دارید ؟











آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
آموزش ادبیات سوم راهنمایی
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
یکشنبه 3 دی 1391 :: نویسنده : adab3vom

درس سیزدهم

 

درس سیزدهم              آداب زندگانی

 

نوع نثر : ساده و روان

از کتاب : قابوس نامه‌ی عنصر المعالی کیکاووس

 

*سخن نا پرسیده مگوی و از گفتار خیره پرهیز کن . چون باز پرسند ، جز راست مگو. تا نخواهند ، کس را نصیحت مگوی و پند مده ؛ خاصّه کسی را که پند نشنود که او خود اوفتد.

معنی :

تا حرفی را از تو نپرسیده‌اند ، چیز نگو و از سخن بیهوده دوری کن. وقتی از تو چیزی می‌پرسند ، فقط حرف راست بگو. تا از تو نخواسته‌اند کسی را نصیحت نکن و پند نده ؛ مخصوصاً کسی که پندها را نمی‌شنود و نمی‌پذیرد ، زیرا چنین کسی خودش گرفتار می‌شود.

لغت :

نا پرسیده : نپرسیده / گفتار : سخن / خیره : بیهوده / خاصه : مخصوصاً / خود اوفتد : خودش گرفتار شود.

نکته دستوری :

باز پرسند : فعل پیشوندی / راست : صفت جانشین اسم (= حرف راست)

* در میان جمع هیچ کس را پند مده. از جای تهمت زده پرهیز کن و از یار بد اندیش و بد آموز بگریز. به غم مردمان شادی مکن تا مردمان نیز به غم توی شادی نکنند.

معنی :

در میان جمع کسی را نصیحت نکن . از رفتن به جایی که مردم به آن گمان بد دارند ، دوری کن و از دوست بدخواه و بد اندیش فرار کن. با غم و اندوه مردم خوشحال نشو تا این که مردم نیز در غم تو شادی نکنند.

نکته دستوری :

تهمت زده : مشتق – مرکّب / بد اندیش و بد آموز : صفت مرکّب / مردمان : ساده / شادی : مشتق / مده و مکن : فعل نهی

* داد ده تا داد یابی . خوب گوی تا خوب شنوی . اگر طالب علم باشی ، پرهیزگار و قانع باش و علم دوست و بردبار و کم سخن و دور اندیش.

معنی :

حقّ مردم را بده تا به حقّت برسی. حرف خوب بزن تا حرف خوب بشنوی ، اگر خواهان علم و دانش هستی ، پرهیزگار و قانع باشد و دوست دار علم ، شکیبا ، کم حرف و آینده نگر باش.

لغت :

داد : عدل و انصاف ( داد ده : حق را بده ، با عدل و انصاف ، رفتار کن.) / طالب : خواهنده ، طلب کننده/ پرهیزگار : پارسا / دور اندیش : آینده نگر

نکته دستوری :

پرهیزگار : مشتق / علم دوست ، بردبار ، کم سخن و دور اندیش : مرکّب / فعل اسنادی « باش » بعد از « دور اندیش » به قرینه‌ی لفظی ، حذف شده است و تمام واژه های « پرهیزگار ، قانع ، علم دوست ، بردبار ، کم سخن و دور اندیش » ، نقش مسندی دارند.

 

نوع نثر : مسجّع و آهنگین

از : الهی نامه‌ی خواجه عبدا... انصاری

* عمر در پرستش خدای تعالی خرج کن که حساب ، او خواهد خواست. بر گذشته و شکسته و ریخته افسوس مخور . تمام زیرکی را عاقبت اندیشی نام نه. معیشت تنگ را به توکّل دفع کن ، دین را به علم نگاه دار ، اگر علم خواهی با تنهایی بساز.

معنی :

عمر خودت را در راه عبادت خداوند بلند مرتبه ، سپری کن ، زیرا خداوند در روز قیامت از انسان‌ها ، حساب رسی خواهد کرد. بر چیزهایی که گذشته و از دست رفته ، افسوس نخور. تمام هوشیاری و زیرکی را در عاقبت اندیشی و آینده نگران بدان . سختی زندگی را با اعتماد به خداوند ، سپری کن. با علم و دانش ، دین خود را حفظ کن. اگر خواستار علم و دانش هستی با تنهایی بساز و مدارا کن.

لغت :

تعالی : بلند مرتبه / حساب : حساب رسی کردن ، باز خواست کردن / شکسته : ویران شده / افسوس : حسرت ، غصّه / عاقبت اندیشی :آینده نگری ، فکر پایان کاری را کردن / معیشت : زندگی / توکّل : اعتماد

نکته دستوری :

واژه های « پرستش ، گذشته ، شکسته ، ریخته ، زیرکی و تنهایی » ، مشتق هستند. / عاقبت اندیشی : مشتق – مرکّب

* فراخ دلی خواهی تن آسانی را بگذار . کم خصمی خواهی ، به خود مشغول باش . خلق را دوست خواهی مال را دشمن گیر . خود را آسوده خواهی ، بد مکن. شر نخواهی ، بد بگذار. جنگ نخواهی ، تحمّل کن. دعا را بهتر از سپاه دان. امید را بهتر از گنج دان. هرچه دون خدای است همه را باطل دان. بلا از دوست عطاست ، پس ، از عطا نالیدن خطاست.

معنی :

اگر آسوده خیال می‌خواهی ، تنبلی را رها کن . اگر می‌خواهی که دشمن ، کم‌تر داشته باشی ، به کار خودت مشغول شو. اگر می‌خواهی مردم با تو دوست باشند ، دشمن مال و ثروت باش. اگر می‌خواهی آرامش و آسایش داشته باشی ، کارهای بد ، انجام نده . اگر می‌خواهی از شرّ و بدی در امان باشی ، بدی را کنار بگذار. ( در حقّ کسانی بدی نکن ) . اگر خواستار جنگ و دعوا نیستی ، سختی‌ها و ناملایمات را تحمّل کن . مناجات با خدا را ( کمک خواستن از خدا را) بهتر از قدرت سپاه و لشکر بدان . امیدواری را بهتر از گنج و ثروت بدان.

هر چیزی که غیر از خداست ، باطل بدان ، بلا و رنجی که از جانب خدا باشد ، بخشش و عطا است و نالیدن از عطا و بخشش اشتباه است.

لغت :

فراخ دلی : آسودگی خیال ، بی باکی/ تن آسانی : تنبلی / کم خصمی : کم دشمن بودن / شر : بدی / بگذار : رها کن / دون : غیر / عطا : بخشش / مال را دشمن گیر : مال اندوزی نکن ، بخشنده باش

آرایه :

دوست و دشمن : تضاد / جنگ و سپاه : مراعات نظیر / عطا و خطا : جناس و سجع

 

نوع نثر : ساده و روان

از : اخلاق ناصری خواجه نصیرالدین توسی

* آدمی باید که بسیار نگوید و سخن دیگری به سخن خود قطع نکند و هر که حکایتی یا روایتی کند و او بر آن واقف باشد ، وقوف خود بر آن اظهار نکند ، تا آن کس آن سخن به اتمام رساند و چیزی را که از غیر او پرسند ، جواب نگوید.

معنی :

آدم نباید بسیار حرف بزند و نباید حرف دیگری را با حرف خود ، قطع کند. اگر کسی حکایتی یا روایتی را بیان می‌کند و او بر آن موضوع آگاهی دارد ، آگاهی خود را آشکار نکند تا آن شخص ، حرفش را به پایان برساند و چیزی را که از دیگران می‌پرسند ، پاسخ ندهد.

لغت :

آدمی : انسان / حکایت : قصّه و داستان / واقف : آگاه ، باخبر / وقوف : آگاهی / اظهار : آشکار و بیان / اتمام : پایان

توجه : واقف و وقوف ، هم خانواده هستند.

 

* اگر سؤال از جماعتی کنند که او داخل آن جماعت بود ، بر ایشان سبقت ننماید و اگر کسی به جواب مشغول شود او بر بهتر جوابی از آن قادر بود ، صبر کند تا آن سخن ، تمام شود ، پس جواب خود بگوید بر وجهی که در متقدّم طعن نکند.

معنی :

اگر از گروهی ، پرسشی شود که او هم در میان آن‌هاست ، در جواب دادن بر دیگران ، پیشی نگیرد و اگر کسی مشغول جواب دادن باشد و او قادر است که بهتر جواب دهد باید صبر کند تا حرف و جواب آن شخص تمام شود ، سپس جواب خود را به گونه ای بگوید که شخص قبلی ، مورد تحقیر و نکوهش قرار نگیرد.

لغت :

جماعت : گروه / سبقت : پیشی گرفتن / بر وجهی : به گونه ای ، به صورتی / متقدّم : پیشین ، قبلی / طعن : سرزنش ، نکوهش

* در محاوراتی که به حضور او میان دو کس رود ، خوض ننماید و اگر از او پوشیده دارند ، استراق سمع نکنند و تا او را با خود در آن مشارکت ندهند ، مداخلت نکند.

معنی :

به گفت و گو هایی که در حضور او بین دو نفر انجام می‌گیرد ، دقّت و فکر نکند و اگر آن‌ها ، سخنشان را از او مخفی می‌کنند ، دزدیده گوش نکند و تا وقتی که او را در گفت و گوی خود ، شرکت ندادند ، دخالت نکند.

لغت :

محاورت : ج محاوره ، گفت‌وگوها ، گفتارها / خوض نمودن : در امری اندیشیدن ، به عمق و ژرفای چیزی فکر کردن / استراق سمع : پنهانی گوش کردن ، دزدیده گوش کردن / مشارکت : شرکت دادن .

 

توجه : به نثر های این درس ، نثرهای تاریخی می‌گویند . مهم‌ترین ویژگی نثر های تاریخی ، کوتاه بودن جمله‌ها ، تکرار کلمه‌ها و حذف فعل است که در این نثرها کاملاً مشاهده می‌شود.

دو بیت زیر مربوط به تمرین شماره‌ی 2 کار گروهی است.

 

قالب شعر : رباعی

از کتاب : اخلاق ناصری ، خواجه نصیر توسی

بیت 1 : کم گوی و به جز مصلحت خویش مگوی                     چیزی که نپرسند تو از پیش مگوی

معنی :

تا می‌توانی کم حرف بزن و سخنی را بگو که برای خیر و صلاح تو باشد. قبل از این که از تو چیزی را بپرسند ، تو سخنی نگو.

بیت 2 : دادند دو گوش و یک زبانت ز آغاز                               یعنی که دو بشنو و یکی بیش مگوی

معنی :

خداوند از همان آغاز خلقت به تو دو گوش داد و یک زبان و منظورش این ست که بیش‌تر سکوت کن و سخن دیگران را بشنو و کم‌تر حرف بزن.

آرایه :

گوش و زبان : مراعات نظیر / تکرار « و » (ـُ) : واج آرایی

توجه :

این شعر با متن سوم درس آداب زندگانی ، از کتاب اخلاق ناصری ارتباط معنایی دارد :

آدمی باید که بسیار نگوید و سخن دیگری به سخن خود قطع نکند...

تاریخ ادبیات :

عنصر المعالی کیکاووس بن اسکندر : وی از امرای دانشمند آل زیار ( در قرن 5 هجری ) است. فرمانروای وی منحصر به قسمت محدودی از گرگان و طبرستان بود. عنصر المعالی مدری آگاه و دانشمند بود و به فارسی و طبری شعر می‌سرود . کتاب « قابوس‌نامه » وی که در حقیقت ، نصایح و اندرزهای زندگی ساز او خطاب به فرزندش است ، از آثار معروف نثر ساده و روان فارسی به شمار می‌آید.

خواجه عبدا... انصاری : شیخ الاسلام ابو اسماعیل بن محمد انصاری هروی معروف به پیر انصار و پیر هرات ( 369 هـ . ق – 481 هـ . ق ) در هرات به دنیا آمد . وی زبانی گویا و طبعی توانا داشت . شعر پارسی و عربی را نیکو می‌سرود . امّا شهرتش بیش‌تر به سبب کتاب « مناجات نامه » و « الهی نامه » است که نثری آهنگین و موسیقایی دارد. خواجه عبدا... از پیش گامان نثر مسجّع به شمار می‌آید.

اخلاق ناصری : کتابی است نوشته‌ی نصیرالدّین توسی به فارسی که در نهایت زیبایی ، سخنان افلاطون و ارسطو را در حکمت عملی بررسی کرده و نظریات پیشینیان را شرح داده است.

 

برای مشاهده بقیه درس به ادامه مطلب مراجعه کنید

خودارزیابی                            صفحه 79

1- انسان به هنگام سخن گفتن دیگران ، به نکاتی باید توجّه کند ؟

حرف کسی را قطع نکند ، در گفت و گوی دیگران دخالت و دقّت نکند و به حرف دیگران دزدیده گوش نکند.

2- بیت زیر با کدام بخش درس ارتباط معنایی دارد ؟

بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند

این بیت سعدی با این بخش از درس ( متن اول از قابوس نامه ) ارتباط دارد « به غم مردمان ، شادی مکن تا مردمان نیز به غم تو شادی نکنند ، داد ده تا دادیابی ، خوب گوی تا خوب شنوی »

3- یک زندگی موفّق دارای چه ویژگی هایی است ؟

برنامه ریزی شده ، تعاون و همکاری – آرامش خاطر – موفّقیّت در کارها

4- .................................

دانش های زبانی و ادبی               صفحه 80

نکته اوّل :

به کلماتی هم خانواده می گویند که 1- ریشه یا حروف اصلی آن ها یکی باشد ، 2 – از نظر معنایی به هم نزدیک باشند. 3- همه ی آن ها از یک زبان باشند. مثل « عالم ، معلوم ، تعلیم ، علوم » ، « طالب ، مطلوب ، مطلب ، طلبه » و « واقف ، وقف ، توقّف ، موقوف » که به ترتیب ریشه یا حرف اصلی آن ها عبارت است از « علم ، طلب ، وقف » . شناخت واژه های هم خانواده ، در املای درست کلمات و درک معنای جملات به ما کمک می کند.

نکته ی دوم :

انواع نثر

تاریخی یا قدیم : انواعش

1- نثر ساده یا مرسل که آرایه های ادبی و لغات دشوار ندارد.

مثل : کتاب های تاریخی بلعمی و قابوس نامه

2- نثر فنّی و مسجّع که انواع سجع و آرایه ها به صورت معتدل و طبیعی به کار رفته اند. مثل : کتاب های مناجات نامه ی خواجه عبدا... انصاری ، کلیله و دمنه و گلستان سعدی

3- نثر مصنوع و متکلّف که انواع سجع ها ، لغات و ترکیبات دشوار به صورتی افراطی و غیر متعادل به کار رفته اند. مثل : کتابهای تاریخ جهان گشای جوینی و مرزبان نامه

امروزی یا جدید : انواعش

روزنامه ای

داستانی

نمایشنامه ای و فیلم نامه ای

سفرنامه

گزارشی

...

نکته : به نثر فارسی از قرن چهارم تا مشروطه ، نثر قدیم و از مشروطه تا امروز ، جدید یا معاصر می گویند.

نکته : نثر محاوره ای یا شکسته ، نثر است که همان طور که گفت و گو می کنیم نوشته می شود مثل برخی از آثار جمال زاده و جلال آل احمد.

کارگروهی                            صفحه 81

1- درباره ادب و اخلاق نیکو در زندگی اجتماعی ، بحث و گفت و گو کنید.

ادب و اخلاق خوب ، موجب تربیت صحیح ، احترام متقابل ، اعتماد به دیگران ، ترویج فضایل اصلاح معایب و سرانجام شهر و جامعه ای آرمانی و مطلوب می شود که می توان در آن با آرامش خاطر زندگی کرد و به کمال و تعالی دست یافت به همین خاطر در مجموعه ی آیات قرآنی و روایات معصومین ، توصیه های بسیاری به اخلاق حسنه شده است و در ادبیّات ما نیز نمونه های خوبی از این سفارش ها دیده می شود . حتماً این بیت ملک الشّعرای بهار را آغاز فصل پنجم به یاد دارید که : «اقوام روزگار به اخلاق زنده اند قومی که گشت فاقد اخلاق ، مردنی است»

2- درباره ابیات زیر و ارتباط با درس ، گفت و گو کنید.

کم و گوی و به جز مصلحت خویش مگوی چیزی که نپرسند تو از پیش مگوی

دادند دو گوش و یک زبانت ز آغاز یعنی که دو بشنو و یکی بیش مگوی

( اخلاق ناصری ، خواجه نصیر توسی)

این دو بیت با این بخش از کلام خواجه نصیر ( متن سوم درس ) ارتباط دارد « آدمی باید که سخن دیگری به سخن خود ، قطع نکند و هر که حکایتی یا روایتی کندو او بر آ« واقف باشد ، وقوف خود بر آن ، اظهار نکند تا آن کس آن سخن را به اتمام رساند ... و اگر کسی به جواب ، مشغول شود ... صبر کند تا آن سخن ، تمام شود پس جواب خود بگوید . » که پیام هر دو قطع نکردن حرف دیگران است.

نکته :

این دو بیت اوّلاً در کتاب اخلاق ناصری نیامده است ثانیاً طبق یادداشت علّامه دهخدا در جلد دوم « امثال و حکم » از بابا افضل کاشانی است.

3- درباره ی تفاوت های نثر درس « دروازه ای به آسمان » و « آداب زندگانی » گفت و گو کنید.

نثر درس « دروازه ای به آسمان » ، درس سوم کتاب ، نثری امروز است که در آن حذف کلمات زیاد دیده می شود مثلاً « [من] با خود می گفتم [تو] از دوازدهم مهر ماه 1359 چه به یاد داری ؟ » و جملاتش کوتاه هستند مثل « یک روز شهر در دست دشمن افتاد و روزی دیگر ، آزاد شد ، پندار ما این است که ما مانده ایم و شهدا رفته اند » کلمات و اصطلاحات پیچیده و دشوار ندارد.

نثر آداب زندگانی ، نثر تاریخی و قدیمی است که در آن اختصار و ایجاز دیده می شود مثل « چون [حرفی را] باز پرسند ، جز راست گوی » ، « جنگ نخواهی [ سختی ها را] تحمّل کن » کاربرد کلمات دشوار مثل « در متقدّم ، طعن نکند » ، « خوض ننماید » و ...

نوشتن : صفحات 82- 81

1- ده واژه ی جدید از درس انتخاب کنید و بنویسید.

فراخ دلی – کم خصمی – وقوف – اظهار کردن – متقّدم – طعن نکند – محاورات – خوض ننماید – استراق – سمع – مداخلت

2- در جمله های زیر ، معنای واژه و عبارات مشخص شده را بنویسید.

الف – شر نخواهی ، بدی بگذار

ب – رسول می فرماید : « حلال نیست از برادر مسلمان ، بیش از سه روز زبان باز گرفتن » .

پ – از گفتار خیره ، پرهیز کن.

ت – در محاوره ای که به حضور او میان دو کس رود ، خوض ننماید.

الف – ترک و رها کن ، ب – حرف نزدن ، قهر کردن ، پ – بیهوده ، ت – دقّت نکند.

3- پیام بیت زیر و ارتباط آن با درس را در یک بند توضیح دهید.

به اندازه ی بود باید نمود خجالت نبرد آن که نمود و بود

این بیت می گوید « باید به اندازه ای که هستیم و توانایی داریم ، جلوه کنیم [ نه این که زیاده روی کنیم و لاف بزنیم] تا شرمنده نشویم ، زیرا کسی که توانایی کاری را داشته و نشان نداده ، شرمنده نمی شود.» یعنی آدم باید در حدّ توانش ، ادعای کاری بکند تا شرمنده نشود . در متن درس هم برخی جملات می گفتند که آدمی نباید کار بیهوده ای بکند یا حرفت بیهوده ای بزند مثل « از گفتار خیره پرهیز کن »

4- با هر یک از واژه های زیر ، جمله ادبی بسازید.

عطا ، حرمت ، نصیحت ، بیهوده

عطا : در بازده های زمانی آدمی عطای کسی را به لقایش می بخشد.

حرمت : حرمت امامزاده با متولی است.

نصیحت : مراد ما نصیحت بود و گفتیم / حوالت با خدا كردیم و رفتیم

بیهوده : دوست دارد یار این آشفتگی / کوشش بیهوده به از خفتگی 

5- برای هر یک از واژه های زیر ، دو هم خانواده بنویسید.

شغل ، قادر ، جماعت ، نصر

شغل ( شاغل ، مشغول ، مشاغل ، اشتغال )

قادر ( قدرت ، قدیر ، اقتدار ، مقدور )

جماعت ( جمع ، جامع ، مجموعه ، اجتماع )

نصر ( ناصر ، منصور ، نصیر ، انصار ، نصرت )

6- انشا

- برای غنی شدن متن انشا می توان از نکته های حکت آمیز ، اندرزها و حکایات کوتاه اخلاقی و اشعار متناسب بهره برد.

- ارزش یک انشا به تفصیل و بلندی آن نیست ، انشای خوب آن است که گویا رسا و زیبا باشد.





نوع مطلب : فصل پنجم : اخلاق و زندگی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


جمعه 26 آذر 1395 05:10 ب.ظ
جمعه 5 آذر 1395 08:29 ق.ظ
عالـــــــــــــــــــــــی بود
یکشنبه 23 آبان 1395 06:19 ب.ظ
very good...I love this weblog
یکشنبه 23 آبان 1395 06:07 ب.ظ
very good...I love this weblog
جمعه 6 فروردین 1395 07:06 ب.ظ
وحشتناک عالی بود واقعا مرسی خیلیییییییییییییییییییییی ممنون واقعا ممنونم
دوشنبه 19 بهمن 1394 06:39 ب.ظ
عالی بوددددددددددددد.وکامل هم توضیح داده بودی دادا.
جمعه 4 دی 1394 09:59 ب.ظ
چهارشنبه 2 دی 1394 05:46 ب.ظ
ممنون برای تحقیقم خوب بود.
جمعه 13 آذر 1394 05:58 ب.ظ
BIG LIKE مرسی منونم ک وقت خودتون رو واسه ما گذاشتید
پنجشنبه 5 آذر 1394 02:33 ب.ظ
چرا کپی نداره؟واقعا که ناراضی ام.
جمعه 22 آبان 1394 09:29 ب.ظ
THANKS ...LOVE U SOOOOOOO MUUUUUUUUUCCCCCHHHHHH
پنجشنبه 21 آبان 1394 07:03 ب.ظ
مرسی عالی بود.
سه شنبه 11 آذر 1393 06:11 ب.ظ
دوشنبه 26 آبان 1393 11:18 ب.ظ
خوب بود استفاده كردیم خوب بود استفاده كردیم
یکشنبه 11 آبان 1393 07:11 ب.ظ
مرسی خوب بود
شنبه 20 اردیبهشت 1393 06:31 ب.ظ
مرسی خیلی کمکم کردی فردا امتحان ادبیات ترم داریم
سه شنبه 16 اردیبهشت 1393 09:37 ب.ظ
عــــــــــــالــــــــــی بــــــــود!
سه شنبه 9 اردیبهشت 1393 03:11 ب.ظ
مرسی خیلی تکی
دوشنبه 8 اردیبهشت 1393 09:02 ب.ظ
چرا کپی ندارههههههههههههههههههههه
یکشنبه 31 فروردین 1393 04:13 ب.ظ
عالی.
جمعه 29 فروردین 1393 01:00 ب.ظ
عالی بود
دوشنبه 11 فروردین 1393 05:36 ب.ظ
دوشنبه 11 فروردین 1393 05:34 ب.ظ
جمعه 16 اسفند 1392 12:06 ب.ظ
عالی بود دستتون درد نکنه
adab3vom

درود بر شما
سه شنبه 13 اسفند 1392 11:34 ق.ظ
عااااااااااااااااااااااااااااااالی
adab3vom

شما متعالی
پنجشنبه 8 اسفند 1392 07:15 ب.ظ
خیلی عالی بود
adab3vom

شما متعالی
سه شنبه 6 اسفند 1392 10:23 ب.ظ
خوب بود
adab3vom

شما خوب تر
دوشنبه 5 اسفند 1392 10:29 ب.ظ
عالی بودددددددددددددددد
adab3vom

شما متعالی هستید
دوشنبه 5 اسفند 1392 07:25 ب.ظ
خیلی ممنون عالی بود
adab3vom

خدا رو شکر
شنبه 3 اسفند 1392 01:54 ب.ظ
عالی
adab3vom

شما متعالی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


نمایش نظرات 1 تا 30
 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب