تبلیغات
آموزش ادبیات سوم راهنمایی - درس هفدهم امید ایران زمین
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : adab3vom
نویسندگان
نظرسنجی
به طور کلی معلم ها رو چقدر دوست دارید ؟











آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
آموزش ادبیات سوم راهنمایی
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
یکشنبه 22 بهمن 1391 :: نویسنده : adab3vom

درس هفدهم 

درس هفدهم

امید ایران زمین

نکته های مهم درس

والا : ارجمند / تلخ کامی‌ها : سختی‌ها و ناکامی‌ها / هماره : همواره، همیشه / تند بادها و طوفان : استعاره از حوادث و مشکلات / کامرانی‌ها : موفقیت‌ها / سرفرازی : سربلندی / الوند : کوهی در جنوب همدان / دماوند : بلندترین قله‌ی سلسله جبال البرز در شمال ایران / سهند : کوه آتشفشان قدیمی و خاموش میان تبریز و مراغه / زلالی : صافی / خزر : بزرگ‌ترین دریاچه جهان در شمال ایران / خلیج فارس : خلیجی گسترده در جنوب ایران / بالیده‌اند : افتخار کرده‌اند / دیرینه : قدیمی / مرهون : مدیون، بدهکار / مدیون : وام دار، بدهکار / یأس : ناامیدی / حکیم : عالم، دانشمند / توان فرسا : نابود کننده / گزند : آسیب / مصون : محفوظ، در امان / آرش : آهنگ / آوا : صدا / کوهساران : کوهستان‌ها / فرا می‌خوانند : صدا و دعوت می‌کنند / خرّم شهر : یکی از بنادر مهم ایران در استان خوزستان است که در دوران دفاع مقدّس رشادت‌های و فداکاری‌های فراوان از جوانان رزمنده‌ی میهن اسلامی را شاهد بوده است. اکنون هر ساله، روز سوم خرداد را به عنوان روز مقاومت و آزادی خرمشهر گرامی می‌داریم / قصر شیرین : شهرستانی است که از شمال غربی به کرمانشاه، از جنوب به ایلام، از مشرق به بخش گیلان و کرند، از مغرب و شمال به کشور عراق محدود است و آن شامل بخش‌های سومار و سرپل ذهاب و بخش مرکزی است. / سوسنگرد : شهری است در کنار رود کرخه در 75 کیلومتری شمال غربی اهواز و مانند دیگر نقاط جلگه خوزستان گرمسیر است. این شهر در دوران دفاع مقدس با دلاوری‌های فرزندان ایران، از چنگ رژیم صدام آزاد شد/ مریوان : یکی از شهر های استان کردستان که دریاچه زیبای «زریوار» در کنار آن جای دارد. این شهر نیز همچون بسیاری از شهر های مهین عزیز ما در دوران 8 ساله دفاع مقدس دلاوری‌ها از خود نشان داده است و خاطرات تلخ و شیرینی از رشادت‌های جوانان را به یاد دارد / کران : کنار و ساحل / زمزمه : سرود و آهنگ / طنین : صدا و آواز / پاک‌باز : وارسته / سوسو : نور اندک / مائده : سفره طعام مائده علم : اضافه تشبیهی / دیوار زمین و زمان، اضافه تشبیهی / اعجاب : عجیب و شگفت دانستن / الحق : ره راستی، حقیقتاً / علّیین جمع علّی : بلندترین درجه / عذوبت : گوارایی / ماء معین : آب پاک و روان / طبع : ذوق و استعداد / قانون : کتابی از ابوعلی سینا در زمینه‌ی طب به زبان عربی / شفا : تابی از ابوعلی سینا در زمینه‌ی فلسفه / رابعه، رابعه بنت کعب از شاعران مشهور قرن چهارم و معاصر سامانیان / ثریّا : مجازاً آسمان / در اصل شش ستاره‌ی کوچک در اسمان که به خوشه‌ی پروین نیز معروف هستند / فارس : ایران / نهیب : ترس و هراس : بانگ / غنا : توانگری / از آن : مال، برای / تهذیب : پاکیزه و خالص کردن / حکیمانه : عالمانه / حکیم توس : دانای شهر توس، فردوسی / معنی بیت : ای ایرانی این سرزمین، امیدش پس از خداوند به تو است.

قالب شعر : مثنوی

از : فردوسی

بیت 1 :

چون ایران نباشد تن من مباد             بدین بوم و بر، زنده یک تن مباد

معنی :

اگر قرار است که ایران نابود شود، از خدا می‌خواهم که من هم نیست و نابود شوم و هیچ کس دیگری در این سرزمین، زنده نباشد.

آرایه :

تکرار «ن» : واج آرایی / تن و من : جناس

نکته دستوری :

چو ( = اگر) : حرف ربط / مباد : فعل دعایی است / زنده : مسند / یک تن : نهاد

بیت 2 :

دریغ است ایران که ویران شود           کنام پلنگان و شیران شود

معنی :

جای افسوس است از این که ایران از بین برود و آشیانه و جایگاه حیوانات درنده وحشی بشود.

لغت :

دریغ : افسوس، اندوه / ویران : نابود، خراب / کنام : جایگاه حیوانات درنده

آرایه‌ها :

کنام، پلنگان و شیران : مراعات نظیر / ایران و ویران : جناس / تکرار «ن» واج آرایی

نکته دستوری :

دریغ : مسند / ویران و کنام : مسند (البته می‌توان گروه اسمی) کنام پلنگان و شیران را گروه مسندی گرفت.

بیت 3 :

پس از کردگار جهان آفرین        به تو دارد امّید، ایران زمین

معنی :

ای ایران، سرزمین ایران، بعد از خداوند آفریننده، چشم امیدش به توست.

لغت :

کردگار : خداوند / جهان آفرین : آفریننده‌ی جهان

نکته دستوری :

کردگار : مشتق / جهان آفرین : صفت مرکّب / ایران زمین ک اسم مرکّب

توجه : در این بیت، واژه های قافیه، جهان آفرین و ایران زمین است.

تاریخ ادبیات :

فارابی :

از فیلسوفان قرن سوم و چهارم هجری که همه‌ی آثار ارسطو را مطالعه کرد و به همین خاطر او را «معلم ثانی» نامیدند. فارابی از همه‌ی علوم زمان خود آگاه بود و تألیفات زیادی دارد که «احصاء العلوم» یکی از آن‌هاست.

خوارزمی :

ابوبکر خوارزمی، دانشمند مشهور قرن چهارم و خواهر زاده‌ی محمّد بن جریر طبری، مورّخ معروف بود.

ابن سینا :

(370 – 428 هـ . ق) از دانشمندان بنام قرن چهارم و اوایل قرن پنجم است. در بخارا کسب علم کرده و در ده سالگی قرآن را از حفظ داشت. در جوانی پادشاه سامانی، نوح بن منصور، را معالجه کرد و از کتاب خانه‌ی گران بهای او بهره‌ها برد. در سفری به همدان در راه بیمار شد و در آن شهر در گذشت. از آثار او می‌توان به کتاب شفا، کتاب قانون و دانش نامه‌ی علایی اشاره کرد.

آریوبرزن :

یکی از سرداران بزرگ و دلیر ایران در زمان داریوش سوم هخامنشی که در حمله‌ی اسکندر به ایران با شجاعت در مقابل سپاه مقدونیان، ایستادگی نمود.

شهید مصطفی چمران :

(1360 – 1311 هـ . ش) وی پس از تحصیلات دانشگاهی و فارغ‌التحصیلی در رشته‌ی الکترومکانیک در سال 37 برای ادامه‌ی تحصیل به آمریکا رفت و از دانشگاه بر کلی کالیفرنیا دکترای الکترونیک و فیزیک پلاسما گرفت و سپس به لبنان رفت و پس از 21 سال به ایران باز برگشت. وی نقش عمده ای در آزاد سازی پاوه‌ی کردستان داشت و مدّتی وزیر دفاع و نماینده‌ی مجلس بود. چمران بنیان گذار ستاد جنگ‌های نامنظم بود و سرانجام در سال 1360 در منطقه‌ی جنگی دهلاویه به شهادت رسید.

شهید همت :

(1362 – 1334 هـ . ش) محمد ابراهیم همّت متولّد شهرضای اصفهان و مدّتی مسئول روابط عمومی سپاه و بعد فرماندهی سپاه پاسداران در پاوه‌ی کردستان بود و سرانجام در 24 اسفند 62 در عملیات خیبر به شهادت رسید.

شهید شیرودی :

(1360 – 1324 هـ . ش) علی اکبر شیرودی، خلبان نامداری که فرماندهی خلبانان هوانیروز بود و در عملیات هوایی آزادسازی پاوه‌ی کردستان، نقش عمده ای داشته است.

خواجه نظام الملک :

نظام الملک از وزیران و دانشمندان مشهور قرن پنجم است که در توس متولد شد، مدّت وزارت نظام الملک سی سال بود که بسیاری از پیشرفت‌های سلجوقیان در امور داخلی کشور، مدیون کاردانی و لیاقت وی بود. مدارس بسیاری از پیشرفت‌های سلجوقیان در امور داخلی کشور، مدیون کاردانی و لیاقت وی بود. مدارس بسیاری بنا نهاد که پس از وی به مدارس «نظامیّه» شهرت یافت. کتاب «سیاست نامه» از جمله کتاب‌های مشهور فارسی است که وی به نگارش درآورده است.

رازی :

محمد بن زکریای رازی، دانشمند قرن سوم و چهارم در شهر ری به تحصیل علوم مختلف پرداخت و سپس به تعلیم طب پرداخت و آثار متعدّدی تألیف کرد.

اسفار :

یا اسفار اربعه (سفرهای چهارگانه) کتابی است فلسفی، تألیف صدرالدّین شیرازی که در آن شرح چهار سفر روحانی آمده است.

التّفهیم :

«التفهیم لاوایل صناعه التّنجیم» از مهم‌ترین کتاب‌هایی است که ابوریحان بیرونی در زمینه یدانش ستاره شناسی و نجوم به نثر دل انگیز فارسی نوشته است.

نظامی عروضی سمرقندی :

نویسنده و شاعر قرن ششم هجری است. در اواخر قرن پنجم در سمرقند ولادت یافت. اثر مشهور او کتاب مجمع النوادر یا «چهار مقاله» است که درباره‌ی : دبیری، شاعری، نجوم و طبابت نوشته شده است.

چهار مقاله :

کتابی است تألیف نظامی عروضی سمرقندی مشتمل بر چهار گفتار درباره‌ی دبیران و شاعران و منجّمان و طبیبان که در آغاز «مجمع النّوادر» خوانده می‌شد.

گلستان :

اثر معروف و منثور سعدی است که آن را به سال 656 در هشت باب با نثر مسجّع آمیخته به نظم نوشته است.

توس :

یکی از شهرهای قدیمی خراسان و سابقاً به ناحیه ای اطلاق می‌شد که شهر نوقان و طابران و قریه سناباد (مدفن امام رضا (ع) و هارون) در آن بود. گروهی از بزرگان بدان منسوبند. از جمله جابر بن حیّان و فردوسی.

برای مشاهده بقیه نکات به ادامه مطلب مراجعه کنید.

 

خود ارزیابی

1- تمدّن و فرهنگ ایرانی، مدیون چه کسانی است؟

مدیون زنان و مردانی است که در امواج حوادث، بدون ترس و ناامیدی به سوی ساحل آرامش و موفقیت، حرکت کرده و به مدد ایمان و اراده، سربلند و عزّت را به این سرزمین داده‌اند.

2- نظامی عروضی، شعر فردوسی را چگونه توصیف کرده است؟

هیچ نکته‌ی ارزشمندی نیست که در شعرش نیاورده باشد. او سخن را به بلندترین مقام و مرتبه و به روانی و گوارایی آب زلال رسانیده است.

3- برای ساختن آینده‌ی ایران چه باید کرد؟

باید سستی و غفلت نکرد و از تجربیات گذشته بهره گرفت و با عشق و ایمان و فداکاری و اقدام به سه امر مهمّ ورزش، تحصیل و تهذیب آینده‌ی کشور را ساخت.

4- .............................

 

دانش‌های زبانی و ادبی

نکته اول :

یکی از انواع واژه‌ها، حروف هستند که انواعی دارند و ما حداقل با حروف ندا و حروف ربط یا پیوند قبلاً آشنا شده‌ایم. در این جا با یکی از انواع حروف به نام «حروف اضافه» آشنا می‌شویم.

حرف که کلمه یا گروه کلمات پس از خود را دارای نقش «متمّمی» می‌کند. مثل :

«نظامی عروضی در چهار مقاله فردوسی را می‌ستاید» :حرف اضافه – متمّم

«از تجربه های گذشته بهره بگیرید» : حرف اضافه – متمّم

«برای داشتن بزرگانی چون خواجه نصیر باید تلاش کرد» : حرف اضافه – متمّم – حرف اضافه - متمّم

مهم‌ترین حروف اضافه عبارتند از : «از، به، برای، در، از بهر، با، مثل، مانند، چون، ... »

نکته :

چون اگر به معنای مثل و مانند باشد، حرف اضافه است و اگر به معنای وقتی که و زیرا که باشد حرف ربط یا پیوند است.

«چون عهدی می‌بندی چون کوه، استوار باش» : حرف ربط – حرف اضافه - متمّم

نکته :

چون، مثل و مانند در دستور زبان، حرف اضافه هستند و در آرایه های ادبی، ادات تشبیه حساب می‌شوند.

نکته دوم :

با استفاده از روش‌های زیر می‌توانیم به آفرینش و پرورش متن و اثری زیبا و ادبی بپردازیم :

1- توصیف، تخیّل و فضا سازی

2- بهره گیری از عناصر یا آرایه های ادبی مثل تشبیه، تشخیص، تناسب و ...

3- ارتباط و انسجام متن

4- بهره گیری از آیات، روایات، اشعار، عبارات و امثال و حکم مناسب

 

کار گروهی

1- درباره‌ی سه عنصر «تحصیل تهذیب و ورزش» که مقام معظم رهبری آن‌ها را توصیه کرده است، گفت و گو کنید.

تحصیل، یعنی، کسب علوم و فنون مختلف که آدمی را با ابعاد گوناگون جهان هستی و چگونگی استفاده از امکانات مادّی آن آشنا می‌کند و از خدمات، تجربیات و آرا و اندیشه های دیگران آگاه و بهره‌مند می‌سازد. تهذیب، یعنی پاک سازی نفس از هر نوع آلودگی و خطا و گناهی که موجب تیرگی دل و گمراهی انسان می‌شود و مثل حجابی مانع دیدن نور حقیقت می‌شود. پس باید با عزّت، آزادگی، ایمان، قناعت و دیگر فضایل دینی و انسانی در تهذیب نفس خود بکوشیم. ورزش؛ یعنی برنامه ریزی و اقدام جهت حرکات بدنی که سلامت اعضا، شادابی و نشاط روحی و چالاکی را به دنیا داد و انسان را از ضعف و سستی دور می‌کند.

2- هر گروه، جمله ای زیبا درباره‌ی ایران بسازد و درباره‌ی انتخاب بهترین آن‌ها در کلاس، گفت و گو کند.

بر عهده گروه های کلاسی

3- درباره‌ی خدمات فردوسی، حافظ یا سعدی به زبان و ادبیّات فارسی، گفت و گو کنید.

بر عهده دانش آموزان

 

نوشتن :

1- یکی از بندهای درس را بنویسید و حروف اضافه و متمم‌های آن را مشخّص کنید.

نظامی عروضی در «چهار مقاله» [حرف اضافه- متمّم] وقتی فردوسی را می‌ستاید، می‌گوید : «بیست و پنج سال در آن کتاب، [حرف اضافه- متمّم] مشغول شد و الحق، هیچ باقی نگذاشت و سخن را به آسمان علّیین [حرف اضافه- متمّم] برد و در عذوبت [حرف اضافه- متمّم] به ماء معین [حرف اضافه- متمّم] رسانید و کدام طبع را قدرت آن باشد که سخن را بدین درجه [حرف اضافه- متمّم] رساند که او رسانید است؟ »

2- دو نمونه تشبیه در درس بیابید و ارکان آن‌ها را مشخّص کنید.

مرزهای دانش و فرهنگ را بگسترد و جهان را بر مائده‌ی علم و تمدّن، مهمان کنند.

مشبّه

مشبّه به

ادات تشبیه

وجه شبه

دانش و فرهنگ

مرزها

-

بگسترند (گستردگی)

علم و تمّدن

مائده‌ی

-

قابل استفاده بودن

3- جدول صفحه بعد را کامل کنید.

جمله

نهاد

گزاره

مفعول

متمّم

مسند

قید

فعل

ایرانیان، مردمی پاک نهاد و سخت کوش هستند.

ایرانیان

-

-

مردمی ...

-

هستند

فردوسی بزرگ، شاهنامه را در طول بیست و پنج سال سرود.

فردوسی بزرگ

شاهنامه

طول ...

-

-

سرود

فردای ایران را با توکل و تلاش می‌سازیم.

-

فردای ایران

توکّل و تلاش

-

-

می‌سازیم

4- با استفاده از شیوه های پرورش متن، یک بند درباره‌ی «خلیج فارس» بنویسید. (جواب زیر را یکی از کاربران این وبلاگ - cr7  -  برای ما فرستاده اند.)

خلیج فارس مروارید ایران است . دل مردم است و آیینه های شفاف دارد همچون مادری مهربان ماهی ها را در آغوش می گیرد و آن ها را پرورش می دهد . همانند انگشتری زیباست که نگین هایش جزیرههای زیبا هستندو همچون دامنی بلند بر پای ایران افتاده است. 

5- املا

برخی از غلط‌های املایی و شکل درست آن‌ها را در نمودار زیر می‌بینیم :

نادرست

درست

ازدهام

ازدحام

وحله

وهله

ترجیه

ترجیح

موجّح

موجّه

راجب/ راج به

راجع به

سپاس گذار

سپاس گزار

زاد و ولد

زاد و ولد

تغیر

تغییر





نوع مطلب : فصل هفتم : سرزمین من، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 8 اردیبهشت 1393 08:44 ب.ظ
عالی
ازشمانمیشه وهمچنین ازوبتون که محشره
یکشنبه 7 اردیبهشت 1393 07:17 ب.ظ
عجب سایت توپیه واقعا تو عمرم همچین سایت کامل وپر مفهوم رو نمیدیدم امید وارم همین جوری پیش بره
پنجشنبه 28 فروردین 1393 01:13 ب.ظ
وبلاگتون عالیهولی کاش میشد کپی شهواسه درست کردن پاورپوینت مجبور شدم این همه رو نایپ کنم.ما که رفتیم،واسه نسل بعدی کاری کنید..........
چهارشنبه 27 فروردین 1393 07:28 ب.ظ
می شه بگید چگونه اینهارا یاد گرفتید؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
adab3vom

مثل شما خوندم
دوشنبه 25 فروردین 1393 10:22 ب.ظ
khaily mamnoon..
دوشنبه 25 فروردین 1393 09:36 ب.ظ
ممنون عالی بود
یکشنبه 24 فروردین 1393 03:41 ب.ظ
ممنون......
درود....
پنجشنبه 21 فروردین 1393 01:53 ب.ظ
ممنون از وبلاگ خوبتون***
پنجشنبه 21 فروردین 1393 12:05 ب.ظ
ممنونم فوق العاده بود
سه شنبه 19 فروردین 1393 09:40 ب.ظ
خیلی ممنون بخاطر زحماتتون...
سه شنبه 19 فروردین 1393 02:13 ب.ظ
عااااااااااااااااااااااااااااااااالیهههههههههههههههه
یکشنبه 17 فروردین 1393 04:07 ب.ظ
واقعا عالی بود خیلی ممنون ولی حیف که کپی نمیشه
جمعه 15 فروردین 1393 07:35 ب.ظ
پس چرا ارایه هاشو ننوشتی؟حالا من از کجا در بیارم اینا که تو نشر الگوی خودمم بود که
جمعه 15 فروردین 1393 03:19 ب.ظ
من سه فصل آخرو امتحان داشتم با کمک وبلاگ شما امیدوارم20بشم ممنون ازتون
جمعه 15 فروردین 1393 02:10 ب.ظ
خیلی دوست دارم دمت گرم که گذاشتی خیلی کمکم کردی ایشاالله به هرچی میخوای برسی
پنجشنبه 14 فروردین 1393 07:31 ب.ظ
اقا این چیه نوشتی اصن دوست نداشتم.
سه شنبه 12 فروردین 1393 12:04 ب.ظ
خیلی خوب بود امیدوارم بهتر بشه
یکشنبه 25 اسفند 1392 11:55 ب.ظ
عالی بود ممنون
یکشنبه 25 اسفند 1392 11:53 ب.ظ
بوس بود.
یکشنبه 25 اسفند 1392 07:25 ب.ظ
خلیج فارس مروارید ایران است . دل مردم است و آیینه های شفاف دارد همچون مادری مهربان ماهی ها را در آغوش می گیرد و آن ها را پرورش می دهد . همانند انگشتری زیباست که نگین هایش جزیرههای زیبا هستندو همچون دامنی بلند بر پای ایران افتاده است
--------------------------------------
جواب سوال 4...پیشاپیش سال93مبارک
adab3vom

دوست خوبم سلام
از اینکه مطلب زیبایت را برایمان فرستادی خیلی خوشحال شدیم. مطلب را به نام شما در وبلاگ ثبت کردیم. امید است سالی نو سالی توأم با شادی و موفقیت برای شما و خانواده محترمتان باشد.
سه شنبه 20 اسفند 1392 09:38 ب.ظ
tnxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
دوشنبه 19 اسفند 1392 10:11 ب.ظ
دمتون دمادم
یکشنبه 18 اسفند 1392 09:56 ب.ظ
مرسییییییییییییییییییییییییییییی خیلی خوب بود ;-)
جمعه 16 اسفند 1392 11:40 ب.ظ
وبتون بیسسسسسته!خیییییلی عالیه!دممتون گرم!عید هم پیشاپیش مبارك
adab3vom

درود بر شما نوروز بر شما و خانواده محترمتان مبارک
پنجشنبه 15 اسفند 1392 04:45 ب.ظ
خواهش میکنم جون مامان بابات یه کاری کن کپی شه.قسمت میدم،پای مرگ و زندگیه
adab3vom

متأسفانه به خاطر عدم رضایت قلبی به کپی نشدن ولی مجبورم !!!!!!!! می فهمی ؟!!!!
پنجشنبه 15 اسفند 1392 11:12 ق.ظ
برعهده دانش آموز اگه من چیزی بلد بودم که نمی اومدم تو وبلاگت
adab3vom

بلدی اما یه کم شکسته نفسی و تنبلی می کنی.
دوشنبه 12 اسفند 1392 02:09 ب.ظ
عالیه مرسی
adab3vom

درود بر شما
یکشنبه 11 اسفند 1392 08:51 ب.ظ
خیلی حال کردم ادامه بده
adab3vom

ما همه کارها را تموم کردیم دیگه نوبت شماست
یکشنبه 11 اسفند 1392 12:59 ق.ظ
ازتون خیلی متشكرم.
adab3vom

درود بر شما
شنبه 10 اسفند 1392 11:39 ب.ظ
سلام .خیلی ممنون از وب نسبببببببتاخوبتون................................................................................خیلی کمک میکنه تو افت درس ها.
adab3vom

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


نمایش نظرات 1 تا 30
 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب