تبلیغات
آموزش ادبیات سوم راهنمایی - شعر خوانی : از ماست که بر ماست
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : adab3vom
نویسندگان
نظرسنجی
به طور کلی معلم ها رو چقدر دوست دارید ؟











آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
آموزش ادبیات سوم راهنمایی
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
سه شنبه 26 دی 1391 :: نویسنده : adab3vom

شعر خوانی

از ماست که بر ماست

قالب شعر : قصیده

شاعر : ناصر خسرو

توجه :

این قصیده از شعر های نمادین است و عقاب نماد انسان‌های مغرور است که غرور و خود خواهی او، سبب نابودی‌اش شده است.

بیت 1 :

روزی ز سر سنگ، عقابی به هوا خاست و اندر طلب طعمه، پر و بال بیاراست

معنی :

روزی عقابی از روی سنگی به آسمان پرید و خود را آماده شکار کرد.

لغت :

خاست : بلند شد / طعمه : شکار، صید / اندر : در

آرایه :

پر و بال و عقاب : مراعات نظیر / پر و بال بیاراست : کنایه از آماده‌ی پرواز شد.

نکته دستوری :

روزی و عقابی : ساده ( «ی» نکره است و در ساخت واژه، تأثیر ندارد) / پر و بال : مفعول

بیت 2 :

بر راستی بال، نظر کرد و چنین گفت امروز همه‌ی روی جهان، زیر پر ماست

معنی :

به راست بودن و بزرگ بودن بالش نگاه کرد و گفت : امروز بر همه‌ی جهان، مسلّط هستم.

آرایه‌ها :

بر و پر : جناس / جهان : مجازاً همه، موجودات جهان / زیر پر ماست : به کنایه، مسلّط هستم.

نکته دستوری :

راستی : مشتق ( «ی» مصدری : راست بودن) امروز : قدی زمان

بیت 3 :

بر اوج چو پرواز کنم از نظر خویش می‌بینم اگر ذرّه ای اندر تک دریاست

معنی :

زمانی که در اوج آسمان پرواز می‌کنم با نگاه تیز خود، تمام موجودات ریز را در ته دریا می‌بینم.

لغت :

نظر : نگاه / تک دریا : عمق دریا

آرایه‌ها :

اوج و تک : تضاد / تکرار «ر» : واج آرایی

بیت 4 :

ور بر سر خاشاک، یکی پشّه بجنبد جنبیدن آن پشه، عیان در نظر ماست

معنی :

اگر بر روی چوب و خار، پشّه ای تکان بخورد، من حرکت آن را به طور آشکار می‌بینم.

لغت :

خاشاک : خار و خس، چوب و علف خشک / عیان : آشکار / وز : مخفّف و اگر

آرایه‌ها :

بر و سر : جناس / تکرار پشّه / در این بیت اغراق وجود دارد.

* بجنبد و جنبیدن : هم خانواده

بیت 5 :

بسیار معنی کرد و ز تقدیر نترسید بنگر که از این چرخ جفا پیشه، چه برخاست

معنی :

بسیار مغرور شد و از سرنوشت نترسید، نگاه کن که این روزگار ستمکار چه بلایی بر سرش آورد.

لغت :

منی : غرور ورزیدن / تقدیر : سرنوشت، قسمت، فرمان خدا / چرخ : آسمان / جفا پیشه : ستمکار

آرایه‌ها :

منی کردن عقاب : تشخیص / چرخ : استعاره از آسمان و کنایه از روزگار / تکرار «چ»، «خ» و «ج» : واج آرایی

نکته دستوری :

منی : مشتق ( «ی» مصدری : من بودن) جفا پیشه : صفت مرکّب

بیت 6 :

ناگه ز کمینگاه یکی سخت کمانی تیری ز قضای بد، بگشاد بر او راست

معنی :

ناگهان، تیرانداز ماهری، تیری را طبق سرنوشت بد، از کمین گاهی، دقیق و مستقیم به سمت عقاب پرتاب کرد.

لغت : ناگه : ناگهان / سخت کمان : تیرانداز ماهر و زورمند / قضای بد : سرنوشت بد / راست : مستقیم و دقیق

آرایه‌ها :

سخت کمان : کنایه از تیرانداز ماهر / تکرار «گ» و «ک» : واج آرایی

نکته دستوری :

کمینگاه : مشتق / سخت کمان : صفت مرکّب / تیری : ساده ( «ی» نکره)

بیت 7 :

بر بال عقاب آمد آن تیر جگر دوز وز اوج مر او را به سوی خاک فروکاست

معنی :

آن تیر کشنده به بال عقاب خورد و او را از آسمان به زمین انداخت.

لغت :

جگر دوز : کشنده / فروکاست : انداخت، افکند

آرایه‌ها :

جگر دوز : کنایه از کشنده / اوج و خاک : تضاد / خاک : مجازاً زمین

نکته دستوری :

جگر دوز : صفت مرکّب / فروکاست : فعل : پیشوندی

توجه :

«مر» معنی خاصّی ندارد و از ویژگی‌های سبک قدیم است و اغلب بر سر مفعول و متمم می‌آید.

بیت 8 :

بر خاک بیفتاد و بغلتید چو ماهی آن گاه، پر خویش گشود از چپ و از راست

معنی :

عقاب به زمین افتاد و مانند ماهی، بی قراری می‌کرد و هر دو بالش را به سمت چپ و راست باز کرد.

آرایه‌ها :

چو ماهی : تشبیه / چپ و راست : تضاد

نکته دستوری :

بیفتاد : ماضی ساده / از چپ و از راست : متمم قیدی

بیت 9 :

گفتا عجب است این که ز چوبّی و ز آهن این تندی و تیزی و پریدن ز کجا خاست؟

معنی :

عقاب گفت : تعجّب می‌کنم این چوب و آهن با این همه سرعت و تیزی از کجا پرتاب شده است؟

آرایه‌ها :

چوب و آهن : مجازاً تیر و پیکان / تکرار «ی» در مصراع دوم : واج آرایی

نکته دستوری :

تندی، تیزی و پریدن : مشق / عجب : مسند / این در مصراع اوّل : نهاد

بیت 10 :

زی تیر نگه کرد و پر خویش بر او دید گفتا ز که نالیم که از ماست که بر ماست

معنی :

عقاب به سوی تیر نگاه کرد و پر خود را در انتهای چوب تیر دید و گفت : از دست کسی نباید شکایت کرد، زیرا هر چه بر سر ما می‌رود به خاطر غرور و خود خواهی ماست.

لغت :

زی : به سوی

آرایه‌ها :

پر و بر : جناس / مصراع دوم : ضرب‌المثل / زی و زو : جناس

نکته دستوری :

زی : حرف اضافه و تیر : متمم / که ( = چه کسی) : ضمیر پرسشی و متمّم

تاریخ ادبیات

ناصر خسرو : حکیم ابو معین ناصربن حارث قبادیانی از شاعران و نویسندگان ایران در قرن پنجم بود.

وی در سال 394 در قبادیان بلخ به دنیا آمد. ناصر خسرو در علوم فنون متداول زمان خود استاد بود، قرآن را از حفظ داشت و در علم کلام، حکمت و ادیان، مطالعات عمیقی داشت که آثار آن در اشعارش نمایان است. برخی از آثار او عبارتند از : «دیوان اشعار» و «سفرنامه».





نوع مطلب : فصل پنجم : اخلاق و زندگی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 15 خرداد 1396 03:36 ب.ظ
دانشجوی ادبیات هستم و ب دردم خورد.مچکرم.
جمعه 13 اسفند 1395 08:04 ب.ظ
من هم با این که سوم تجربی هستم این سایت استفاده کردم
جمعه 6 اسفند 1395 11:57 ب.ظ
سلام واقعا استفاده کردم بسیار متشکرم
سپاس فراوان
چهارشنبه 15 بهمن 1393 06:43 ق.ظ
دمت گرم
adab3vom

درود بر شما
دوشنبه 1 اردیبهشت 1393 08:59 ب.ظ
واقا ممنونم خیلی خوب بود ولی بعضی از ابیات فقط معنی دارن بیتشو ننوشه
پنجشنبه 28 فروردین 1393 09:35 ق.ظ
ممنونم ازتون خیییلی به دردم خورد
جمعه 16 اسفند 1392 07:55 ق.ظ
عالییییییییییییییییییییی ممنونمممممم
adab3vom

سپاسگزارم
جمعه 16 اسفند 1392 07:53 ق.ظ
عالییییییییییییییییییییی ممنونمممممم
adab3vom

شما متعالی
جمعه 9 اسفند 1392 11:45 ق.ظ
خیل خوب بود دستتون درد نکنه
adab3vom

خوبی از خودتونه
پنجشنبه 17 بهمن 1392 05:41 ب.ظ
خیللللللللللللللللللیییییییییییییییییییخوب بود واقعا متشکرم شما خیلی عالی هستید
adab3vom

سپاسگزاریم
یکشنبه 13 بهمن 1392 10:08 ق.ظ
عالی بود
adab3vom

شما عالی تر هستید
پنجشنبه 10 بهمن 1392 09:45 ب.ظ
منم دارم وبلاگ میسازم ساختم آدرسشو واست میفرستم بیای استفاده کنی امیدوارم خوشت بیاد و به دردت بخوره واسه درس علومه آزمایش های باحال و نمونه سوال و پاسخ سوالات کتابو... هستش پس منتظر آدرس باش وبلاگت عالیه ولی کاش میشد تو wordکپی کنم بازم ممنون-------وبلاگی که بالا زدم مال دوستامن اونم علومه دوس داشتی 1 سر بزن خسته نباشی نابغه بای
adab3vom

به وبلاگ خوبت سر زدم همیشه در همه حال آرزوی موفقیت و پیروزی را برای شما از خداوند متعال خواهانم
پنجشنبه 10 بهمن 1392 09:39 ب.ظ
فقط یک سوال چرا نمیتونم واسه خودم کپی کنم تو word?????????????/
adab3vom

این از محدودیت های وبلاگه
پنجشنبه 10 بهمن 1392 09:38 ب.ظ
ممنونم عالی بود کارمو راه انداخت واقعا ممنونم
adab3vom

خدا رو شکر
جمعه 27 دی 1392 04:09 ب.ظ
مرسی :)
adab3vom

خواهش می کنم قابلی نداشت
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب